TỨ THƯ LÃNH ĐẠO – BÀN VỀ “TIỂU NHÂN”

Nằm trong bộ sách 4 cuốn – Tứ Thư Lãnh Đạo gồm Thuật Lãnh Đạo, Thuật Dung Ngôn, Thuật Quản Trị, và Thuật Xử Thế của tác giả Hòa Nhân – Trung Quốc, quyển Thuật Xử Thế có những nhận xét rất sâu sắc. Bài viết này thảo luận một chút về phần “Tiểu Nhân”.

Trong phần này, Hòa Nhân nêu ra các điểm chính mà các nhà lãnh đạo (hoặc bất kỳ ai trong chúng ta) đối phó với loại người tiểu nhân như sau: 1. Luôn đề cao cảnh giác – 2. Đừng cho những kẻ nịnh hót có cơ hội – 3. Đề phòng tiêu nhân hãm hại – 4. Dùng tài trí để loại bỏ cái gai trong mắt – 5. Đừng coi thường những lời đồn thổi – 6. Dùng gậy ông đập lưng ông – 7. Kiên quyết nhổ bỏ “Chiếc dinh cứng đầu” – 8. Tìm ra sơ hở của đối phương – 9. Loại bỏ kẻ ác cũng là làm điều thiện.

Cá nhân tôi tâm đắc ý thứ 9 này. Nếu ai đó đi theo bất kỳ một tôn giáo nào, chúng ta luôn được khuyên rằng hãy tha thứ cho những kẻ xấu, nhất là những kẻ tiểu nhân. Họ đang mang nghiệp chướng, phải thương họ… Tôi tâm đắc điều thứ 9 này ở chỗ: trước giờ chúng ta nghĩ rằng tha thứ cho những kẻ tiểu nhân sẽ là phương pháp tốt nhất để “thù không sinh thù”, nhưng thực ra ngược lại. Nếu bạn hiểu rằng những kẻ tiểu nhân sẽ không bao giờ biết điểm dừng ngoại trừ họ thấy bạn “chết tức tưởi”. Ông bà ta có câu: “Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng”. Câu này luôn đúng đối với kẻ tiêu nhân, bạn càng “lặng”, kẻ tiểu nhân sẽ không ngừng khoáy động. Cách tốt nhất để loại tiểu nhân không phải là né tránh, vì Né tránh không phải là Tha thứ, và Tha thứ không có nghĩa là Né Tránh, mà phải chấp nhận Đương đầu, vì Đương đầu không có nghĩa là Sân Si. Kẻ tiểu nhân luôn tìm cách để giết chết 3 điều quan trọng của chúng ta: Sự Nghiệp-Danh dự-Tính Mạng. Cái đầu tiên chúng ta có thể từ bỏ – Sự nghiệp để làm lại từ đầu, nhưng hai thứ sau thì tuyệt nhiên không. Danh dự là một trong những cái quý giá nhất của bản thân chúng ta, còn Tính Mạng – chúng ta có thể xem nhẹ, nhưng những người thân yêu của chúng ta thì không: đó là một phần của cuộc sống của họ, mà chúng ta cần phải gìn giữ ngoại trừ Tính Mạng mất đi theo nguyên tắc Sinh-Lão-Bệnh-Tử.

Như tác giả Hòa Nhân viết: “Bạn không nên quá khách khi với kẻ tiểu nhân, bởi vì dù bạn có tốt với họ đến mấy thì họ cũng không bao giờ cảm ơn bạn cả. Kẻ tiểu nhân bề ngoài có thể rất lương thiện, nhưng đó chỉ là cái vỏ, nội tâm bên trong mới thâm độc, đáng sợ. Kẻ tiểu nhân có lòng dạ hẹp hòi. Trong mắt họ, ngoài bản thân ra thì người khác chỉ là thứ yếu, là công cụ để lợi dụng. Một khi công cụ đã dùng xong rồi tất sẽ bị quẳng sang một bên. Do vậy, loại bỏ kẻ tiểu nhân không chỉ giúp bản thân nắm thể chủ động, mà đôi khi còn giúp quét sạch trở ngại cho người khác, đặc biệt là những người chính trực, ngay thẳng…”

Vì vậy, đừng xem việc đối diện với những kẻ tiểu nhân là vô ích, mà đó là phương pháp tự bảo vệ duy nhất vì kẻ tiểu nhân sẽ vẫn là kẻ tiểu nhân, tính tiểu nhân nằm trong máu của họ. Chúng ta không nhất thiết chọn cách đổ máu để đối phó với kẻ tiểu nhân, nhưng thật sự phải cần “máu lạnh” – đó chính là cái Tài Trí của chúng ta, chứ không thể dùng “cảm xúc” để cảm hóa kẻ tiểu nhân…Và hơn hết, đó không phải là một việc làm thiếu tính “THIỆN”, mà hãy xem chúng ta cũng đang làm một việc THIỆN, ít nhất, có thể không phải cho bản thân chúng ta, mà là cho người khác và môi trường xung quanh ta…